زخم بی تدبیری مسئولان بر پیکر مردم خرمشهر/ شهر قهرمان ها هنوز از بیکاری رنج می برد

به گزارش تریبون، شهرستان خرمشهر یکی از شهرستانهای استان خوزستان در جنوب غربی ایران است. این شهرستان با شهرستانهای آبادان، شادگان و اهواز هم مرز است. مرکز این شهرستان، شهر خرمشهر و از غرب با کشور عراق هم مرز است. جنوب این استان را خلیجفارس در بر میگیرد.

فعالیتهای اقتصادی و ظرفیتهای موجود در این شهرستان تقریبا ۱۷۰ هزار نفری را میتوان اینگونه دستهبندی کرد:

۱٫ کشاورزی؛ به ویژه کاشت درخت خرما و صیفی

۲٫ امور بندری و گمرگی و ترانزیت کالا

۳٫ منطقه ویژه اقتصادی بندر خرمشهر و شهرک صنعتی

۴٫ منطقه آزاد اروند

۵٫ اتصال به راهآهن سراسری کشور

۶٫ مجاورت با فرودگاه بینالمللی آبادان

این شهرستان با وجود قرار داشتن در کنار یکی از بزرگترین پالایشگاههای ایرانی، منطقه آزاد اروند، مناطق اقتصادی ماهشهر، اروندرود، خلیجفارس و… هنوز از تامین اولیهترین نیازهای زندگی شهری ناتوان مانده و از خرمی تنها نامی برایش مانده است.

دیروز خرمشهر زیر آتش باروت و هجوم ناجوانمردانه دشمن بعثی، نفسها و پیکرهاش به باروت آغشته شد و امروز در آتش بیتدبیری و بیتوجهی مسئولان میسوزد. ۲۹ سال از پایان جنگ گذشته، اما خرمشهر هنوز درگیر ابتداییترین مشکلات شهری و خدماتی است.

بیکاری، شبکه فرسوده آب و فاضلاب و پیامدهای ناشی از آن، ساختمانهای مخروبه و نیمهمخروبه رها شده در سطح شهر و نبود امکانات بهداشتی و درمانی، تنها برخی از مشکلاتی است که خستگی جنگ هشت ساله را همچنان بر تن زخمی این شهر و مردمان نجیبش باقی گذارده است؛ مشکلاتی که اگرچه هر ساله در سوم خرداد از آن زیاد صحبت میشود ولی ظاهرا عزم و راهکاری ملی برای رفع آنها در میان نیست.

در دوران سازندگی اعتبارات خوبی به این شهر اختصاص یافت و کمکهای مردمی بهسوی این شهر گسیل شد، اما به گفته مسئولان محلی، این اعتبارات و کمکها بهدلیل نبود مدیریت کارآمد در بحث بازسازی حیف و میل شد و هیچگاه در جای خود هزینه نشد تا امروز خرمشهر همچنان در وضعی بغرنج باقی بماند و حتی مشکلاتی هم به مشکلات اولیه آن افزوده شود.

بحث احداث دوباره شبکه فاضلاب این شهر، که در زمان جنگ بهطور کامل تخریب شد، یکی از این مشکلات است که همچنان لاینحل و نیمهتمام باقی مانده و به همین دلیل مشکلات بسیاری را برای ساختار شهری و شهروندان خرمشهری ایجاد کرده است.

وجود اعتبارات اندک از یکسو و مدیریت نادرست موجب زمانبرشدن و اجرای کند طرح احداث شبکه فاضلاب و به اتمام نرسیدن آن شده که این موضوع نیز علاوه بر آزار و اذیت مردم و ایجاد مشکلات بهداشتی، تاکنون هزینههای گزافی را به شهر تحمیل کرده است.

تعریف و اجرای برخی طرحها همچون طرح احداث شبکه فاضلاب بهصورت استانی، یکی از عوامل پایان نیافتن مشکلات خرمشهر است و از آنجا که اینگونه طرحها بهصورت استانی تعریف میشود، پیمانکار و اعتبارات آن نیز استانی تعیین میشود و بنابراین مدیران شهری حق دخالت و نظارتی در آن ندارند و گاهی با سایر طرحها همپوشانی پیدا کرده و آثار تخریبی برجای میگذارد. بهطور مثال، خیابانی که شهرداری با هزینه بیتالمال آن را تازه آسفالت کرده است، بهراحتی برای اجرای این طرح حفاری و تخریب میشود.

اجرای طرح در برخی مناطق شهر همچون منطقه عباره ناتمام باقی مانده و حتی متوقف شده است که به همین دلیل نهتنها آسفالت خیابانهای آن منطقه خراب و دردسرساز شده، بلکه فاضلاب به درون برخی منازل راه یافته و در اطراف برخی خانهها نیز دریاچهای از فاضلاب کثیف و غیربهداشتی ایجاد شده است.

کمبود آب شرب کافی و شیرین نیز که تا همین سال گذشته یکی از مشکلات جدی این شهر بود، اکنون و با اجرای مرحله اول طرح غدیر تا حدودی برطرف شده است، اما فرسودگی ۷۰ درصدی شبکه آبرسانی خرمشهر همچنان از مهمترین مشکلات این شهر است، بهطوری که به گفته سید جواد ادریسپور عضو شورای شهر خرمشهر این فرسودگی موجب ترکیدگی هر روزه لولهها در نقاط مختلف شهر شده و علاوه بر قطعی آب و ایجاد آبگرفتگی، تخریب پیاپی آسفالت خیابانها را نیز به منظور تعمیر این ترکیدگیها بهدنبال دارد.

تکلیف خرابههای شهر مشخص نمیشود

از مشکلات بزرگ دیگر خرمشهر میتوان بهوجود ساختمانهای مخروبه و نیمهمخروبه اشاره کرد که به حال خود رها شده و تصویر نامناسبی از شهر را به نمایش میگذارد و ظاهرا عزمی برای زدودن چهره شهر از وجود آنها نیست.

براساس گزارشی که آبان ۸۶ از سوی مرکز پژوهشهای مجلس منتشر شد، وجود ۶۵۰۰ دستگاه ساختمان مخروبه و بلاتکلیف و ۲۱۶ دستگاه ساختمان نیمهکاره در شهرستانهای آبادان و خرمشهر اعلام شد که حداقل حدود ۲۵۰۰ مورد از این خانههای مخروبه در خرمشهر و عمدتا در مرکز این شهر است که علاوه بر تخریب چهره شهر، در مواردی باعث ایجاد ناامنی مثل تجمع حیوانات و افراد ولگرد و معتاد در این خانهها شده است. البته سال ۹۱، حسینی، فرماندار خرمشهر از تصویب توافقنامهای بین وزارت مسکن و شهرسازی و استانداری خوزستان برای رفع این مشکل خبر داده بود.

مشکلات بهداشتی و درمانی

در این شهر فقط یک بیمارستان وجود دارد که آن هم از وجود امکانات و تجهیزات پزشکی همچون ام. آر.ای و سی.تی.اسکن و پزشک متخصص کافی بیبهره است و خرمشهریها در صورت بیماری و نیاز به این تجهیزات و پزشک متخصص باید به آبادان و اهواز بروند.

بیکاری در خرمشهر

به کارگرفتن نیروهای غیربومی در فرصتهای شغلی خرمشهر با وجود شمار زیاد جوانان بیکار بومی در این شهر از جمله مشکلات و دغدغههای مسئولان این شهر است که با وجود اعلام و اعتراض فراوان و هر ساله، همچنان ادامه دارد.

از هنگام صدور مجوز برای بازسازی خرمشهر، احداث یک شهرک صنعتی نیز در این شهر تصویب شد و حدود ۱۷۰ کارخانه یا کارگاه صنعتی مجوز فعالیت در این شهرک را دریافت کردند، اما از این تعداد اکنون فقط ۱۳ ـ ۱۴ مورد آن فعال است که بیشتر آنها نیز از نیروی غیربومی بهره میبرند و حتی جوانان خرمشهری را برای کارگری، نگهبانی و… به مجموعههای خود راه نمیدهند و این در حالی است که بسیاری از جوانان تحصیلکرده خرمشهری بیکار و حتی متمایل بهکار در چنین پستهایی هستند.

بیکاری مهمترین مشکل خرمشهریها است و بیکاری بالای ۳۵ درصد در این شهرستان به یکی از مشکلات اساسی تبدیل شده است. اگر مسئولان این شهر از میان افراد بومی گزینش شوند، آنها نیز از کارآیی جوانان بیکار خرمشهری در مجموعههای مختلف استفاده کرده و بهتر و با دلسوزی بیشتری به بازسازی شهر همت میگمارند.

سرمایهگذاران از این شهر فرار میکنند

حتی سرمایهگذاران خارجی نیز تمایلی به سرمایهگذاری در این شهر ندارند و با اینکه تاکنون سرمایهگذاران زیادی از جمله تاجران عراقی برای سرمایهگذاری به این شهر آمدهاند، با مشاهده شرایط نامناسب شهر و دیدن خاکریزهای گستردهای که همچنان حالت جنگی شهر را تداعی کرده و به شائبه ناامنی در این شهر دامن میزند، از این کار منصرف شده و سرمایه خود را به دیگر شهرهای ایران منتقل میکنند.

دلیل عمده پابرجا بودن مشکلات خرمشهر از گذشته تاکنون، وجود برخی مدیران ناکارآمد و غیربومی در تمام این سالها در خرمشهر، نبود تعامل و همکاری میان مدیران مختلف و همچنین نبود و کمبود اعتبار بوده است.

بعد از جنگ، شعارهای زیادی برای بازسازی آبادان و خرمشهر مطرح شد که همچنان در حد شعار باقی مانده و ظاهرا همانطور که خدا شهر را آزاد کرد، خودش هم باید آن را آباد کند! مردم این شهر در حالی در مشکلات غوطهورند که هیچ طرح و راهبرد ملی و کاربردی برای آبادی شهر تاکنون تعریف و اجرا نشده است.

چیزی بهنام محلات مسکونی استاندارد در این شهر وجود ندارد. شهرداری این شهر نهتنها بودجهای برای رفع این مشکلات ندارد، بلکه اکنون ۲۵ میلیارد تومان بدهی دارد که از دوران گذشته برجای مانده است.

نبود ثبات در مدیریت شهری و تغییرات پیدرپی در زمینه مدیریت و همچنین نگاه بسته، منفی و سنتی برخی مدیران و سیاسیکاری آنها از دوران بعد از دفاع مقدس تا حالا، از جمله عواملی است که موجب شده مشکلات خرمشهر هنوز به قوت خود باقی بماند.

خانه ویران و خراب، جشن گرفتن ندارد. اگر دولت و نهادهای مختلف پول و اعتباری برای برپایی جشن سالروز آزادسازی خرمشهر دارند، بیایند و آن را در خود این شهر و برای رفع مشکل فاضلاب آن هزینه کنند.

طرح بازسازی که عملا در سالهای گذشته به اجرا درآمد، طرحی شکستخورده بود که نهتنها خرمشهر را به آبادی نرساند، بلکه بهدلیل اجرای نامناسب آن، شهر متحمل ضربات جبرانناپذیری شد.

متاسفانه اعتبارات بازسازی برای شهر خرمشهر از سال ۸۶ قطع شده، درحالیکه خرمشهر هنوز به اینگونه اعتبارات برای رسیدن به توسعه مناسب نیاز دارد.

حدود ۳۴ سال پیش در چنین روزهایی، پرافتخارترین روزهای هشتسال دفاعمقدس رقم خورد و خرمشهر که بعد از ۵۷۸ روز دفاع جانانه و جوانمردانه بهدست دشمن بعثی اشغال شده بود، با نبردی بهیادماندنی به دامن مام میهن بازگشت. خاطره فتح خرمشهر چنان در خاطر مردم رشید ایران جاودانه شد که تا ابد، سوم خرداد سمبل مقاومت تاریخ کشورمان خواهد بود.

امروز ۳۴ سال از آن تاریخ و ۲۵ سال است که از پایان دفاعمقدس میگذرد اما خرمشهری که روزی به یاد دفاع خونین سردارانش به خونینشهر ملقب شده بود و میرفت تا پس از آن روزهای دردناک، دوباره خرمشهر شود، هنوز آنطور که شایسته این سرزمین مقدس است، با خرمی و آبادانی قرین نشده است. این روزها سمبل مقاومت کشورمان تبدیل به سمبل محرومیت شده است.

اهالی خرمشهر با اینکه دل پردردی از بیتوجهیها دارند، مظلومانه و غیرتمندانه ساکت ماندهاند و لب به شکایت باز نمیکنند اما وقتی از سربازان و سرداران دیروز و امروز خرمشهر گرفته تا نمایندگان مردم این منطقه حال شهر را بپرسیم از مشکلاتی صحبت میکنند که اتفاقا کوچک هم نیستند.

حال، خرمشهر چشم به راه نیمنگاههایی است تا نه اینکه به خرمشهر سابق برگردد، بلکه شاید شهر شود…

منبع:هفته نامه پنجره